Bebeğin Biberonla Beslenmesi

Bebeği Memeden Kesme

Memeden kesme, emzirmeyi ya da sütü biberona sağmayı bırakıp onun yerine bebeği ek gıda ve sıvılarla beslemek anlamına gelir. 1 yaşından küçük bebeklerde anne sütünün yerini en iyi hazır mamalar alır.

Emzirmenin Mümkün Olmadığı Hallerde Memeden Erken Kesme

Memeden kesme çoğu kez beklenmedik bazı duyguları da beraberinde getirir. Emzirme doğumun uzantısıdır, güçlü fiziksel ve duygusal tepkiler birbirine çok benzer. Emzirmek isteyen ancak elinde olmayan nedenlerden dolayı emziremeyen anne yoğun bir üzüntü, öfke, suçluluk ve kayıp duygusuna kapılabilir. Bazı kadınlar ise, aşılamayacak sorunlarla boğuşmanın, hiçbir işe yaramayan bir sürü denemeye girişmenin artık sona ermesinden dolayı kendilerini rahatlamış hisseder.

Özellikle emzirmeye kararlı, bilgili ve çevresinden destek gören anneler, beklenmedik bir anda kendisine kimsenin yardım edemeyeceği bir sorunla karşılaştığında çok üzülür. Bebeği memeden kesme kararını; haftalar, bazen aylar süren direnme ve emzirme uzmanlarıyla sayısız görüşmelerin ardından ancak alabilir.

Kadınlar bu zorlu kararın ardından kendilerini yararsız hissedebilirler. Uzmanların bu konuda bazı ahlaki sorumlulukları olduğuna inanıyorum. Emzirme danışmanları ve sağlık uzmanları:

  • Doğum öncesi dönemde kadınları emzirme konusunda işlerin yolunda gitmemesi olasılığına karşılık hazırlamalıdırlar (bu, kadınları emzirmekten caydırmadan gerçekleştirilebilir).
  • Emzirme ile ilgili verdikleri bilgiler kesin, olumlu ve gerçekçi olmalıdır. Yani verilen bilgiler, “herkes emzirebilir” ve “iyi bir sağlık uzmanına başvurduğunuz sürece bütün sorunlarınız çözüme kavuşur” şeklindeki vaadlerin önüne geçmelidir.
  • Bebeğini memeden kestiği için çok üzülen kadınları rahatlatmanın daha iyi yollarını bulmalılar. Bir anneye, “Ee, dert etmeyin. Siz elinizden geleni yaptınız, bebeği merak etmeyin,” demek yeterince iyi bir yol değildir. Çünkü anne, “Madem bu kadar basitti, o zaman emzirmenin önemi neden bu denli yoğun vurgulandı?” diye merak eder.

Memeden kesme konusunda öfke ve/veya üzüntü duyuyorsanız, öfkenizi de, hüznünüzü de anlayabilecek yakınlıktaki biriyle konuşmanız, ona yaşadıklarınızı anlatmanız çok önemlidir.

Bebek Memeden Nasıl Kesilir?

Memeden kesme çoğu kez, “annenin sütünün kesilmesi” olarak anılır. Oysa annenin sütünün kesilmesi, annenin sütünün tamamen bitmesi anlamına gelir. Gerçekte kadınların çoğu, emzirmeye son verdikten aylar sonra bile sütünü sağabilir. Bu durumda, bebeği memeden kesmenizin altında yatan neden sütün olmaması değil, meme başı iltihabına neden olabilecek ağrılı meme oluşumunu engellemektir.

Memeden kesme zamanı kadından kadına değişir. Emzirme işlemi tam olarak yerine getirilmiyorsa, bebeği memeden kesmek yalnızca birkaç gün sürer, tersi durumda dört ya da beş haftayı bulabilir. Çoğu kadın için bebeği memeden birdenbire değil de, yavaş yavaş kesmek hem fiziksel hem de psikolojik açıdan en rahat yoldur. Böylece meseleyi tekrar düşünme şansına kavuşursunuz? Belki de tamamen kesmek yerine hem emzirme hem de biberonla beslemeyi deneyebilirsiniz .

Önce bir öğünde bebeğinizi anne sütü yerine hazır mamayla doyurun. Bunu yaparken memelerinizin hassaslaştığını fark edeceksiniz. Diğer öğünlerde eskisi gibi bebeğinizi emzirin. Memeleriniz tekrar rahatladığında, bir öğünü daha anne sütü yerine hazır mamayla geçirin. Bu yazı dizisinin devamındaki çizelge anne sütü yerine ne zaman mama vereceğiniz konusunda size rehberlik edebilir. Çizelgede yer alan beslenme saatleri tahminidir. Her zamanki normal beslenme saatlerinize uyun. Bir sonraki aşamaya ancak memeleriniz rahatladıysa geçin. Sütünüz azaldıkça, bebeğinizi emzirdiğiniz bazı öğünlerde, mama takviyesi de gerekecektir. Günümüzde memeden kesme işlemi için, risk faktörleri nedeniyle ilaç kullanılmamaktadır.

Doğumdan Hemen Sonra Memeden Kesme

Bazı kadınlar bebeğini hiç emzirmeme konusunda kararlıdır. Meme iltihabı ve meme rahatsızlığının boyutu kadından kadına büyük bir değişiklik gösterir. Tıkanıklık ve ağrı için, ağız yoluyla alman ağrı kesicilerin ve soğuk kompresin ya da memenin üstüne konan lahana yapraklarının faydası olabilir.

Lahana yaprağının faydasıyla ilgili güvenilir bir araştırma ya da bilimsel bir açıklama yoktur, bu nedenle lahana yaprağının kullanılması tartışmaya açıktır. Yine de halk arasında memenin üstüne konan soğuk lahana yaprağının iltihabı ve ağrıyı azalttığına inanılır. Lahana yaprağı aynı zamanda süt üretimini azaltmak için de kullanıldığından dikkatli olmak gerekir.

Memeden Kesmek İçin Lahana Yaprağı Kullanmak

Yıkanıp kurutulan soğuk lahana yaprakları sütyenin içine yerleştirilir. Yaprağın meme ucuna değmemesine dikkat edilmeli. Yapraklar ısındığında yenisiyle değiştirilir. Lahana yaprağını memeden kesme amaçlı kullanıyorsanız, memeleriniz rahatlayana kadar dilediğiniz kadar kullanabilirsiniz. Tabii ki, size tiksindirici geliyorsa ya da alerji yapabileceğini düşünüyorsanız kullanmamanız en iyisidir. Deride herhangi bir kaşınma ya da kızarıklık olursa hemen bırakın.

Bir dönem emzirdikten sonra birdenbire memeden kesme

Bazı nedenlerden dolayı bebeği memeden yavaş yavaş kesmek mümkün olmaz. Birden kestiğinizde, sütünüz az değilse ve bebeği iyi emziriyorsanız, memelerinizin yandığını ve şiştiğini hissedersiniz.

Birden Bire Memeden Kesmeyi Başarmak

  • Gece gündüz bedeninize tam uyan bir sütyen takın (dar olmasın).
  • Gerektiğinde parasetamol gibi bir ağrı kesici alabilirsiniz.
  • Soğuk kompres uygulayın ya da soğuk lahana yaprağı kullanın.
  • Gerekirse, dört-beş gün boyunca günde üç kez; iki—üç gün boyunca günde iki kez; sonra da günde bir kez olmak üzere sütünüzü elle, dikkatlice sağın.
  • Şiddetli ağrıyan meme ve bu ağrıya eşlik eden yüksek ateş ve halsizlik hissi enfeksiyon kaptığınızın göstergesidir. Derhal aile hekimine gidin.
  • Bebeğiniz tüm öğünlerinde hazır mamayla besleniyorsa memeleriniz yumru yumru olabilir. Ağrı olmadığı sürece aldırmayın.

 

ZAMAN 1.

AŞAMA

2.

AŞAMA

3.

AŞAMA

4.

AŞAMA

5.

AŞAMA

6.

AŞAMA

06.00 emzirme emzirme emzirme emzirme emzirme
+ (mama + (mama + (mama
takviyesi) takviyesi) takviyesi) M
10.00 emzirme BİBERON BİBERON BİBERON BİBERON E
14.00 emzirme emzirme emzirme BİBERON BİBERON M
+ (mama E
takviyesi) D
18.00 BİBERON BİBERON BİBERON BİBERON BİBERON E
N
22.00 emzirme emzirme BİBERON emzirme BİBERON
+ (mama K
takviyesi) E
02.00 emzirme emzirme BİBERON emzirme BİBERON S
+ (mama M
takviyesi) E

 

Hormonlarınızın normale dönmesi zaman alabilir. Kadınların bir kısmı emzirmeyi keser kesmez yumurtlamaya başlamakla birlikte bir kısmında yumurtlama ve âdet dönemi birkaç ay gecikebilir. Yalnızca progesteron içeren doğum kontrol hapı (mini hap) kullanıyorsanız, emzirme azaldıkça gebe kalma olasılığının arttığını göz önünde bulundurmalısınız. Bu nedenle eğer gebe kalmak istemiyorsanız alternatif bir doğum kontrol yöntemi denemeniz önerilir.

Bebeği memeden kesme kararı sizin tarafınızdan verilecek bir karardır. Hiç kimsenin size memeden kesme ya da kesmeme konusunda baskı yapmasına izin vermeyin. Eğer emzirmek sizin için önemliyse, bebeği memeden kesmeden önce her yolu deneyin. Hassas bir zamanda verilen doğru bir tavsiye büyük bir değişikliğe yol açabilir. Acele karar vermeyin. Sağlıklı bir bebeğin beslenmesiyle ilgili ani bir değişiklik gerektiren tehlikeli bir durum çok ender görülür.

 

 

Beslenme Düzeni

Bebeğiniz büyüdükçe, her öğünde aldığı süt miktarı artar ve biberon sayısı azalır .

Bebeğiniz bütün şişeyi boşaltıyorsa, önerilen ikinci miktara geçin. Unutmayın, bebeğiniz kaç haftalık olursa olsun sütün miktarı ile öğün sayısına göre çok çeşitli düzenlemeler yapılabilir. Çoğu kez bebeğinize istediği zaman istediği kadar mama vermek iyidir ancak arada bir, hafiften değişiklik gerektiren küçük sorunlar ortaya çıkabilir.

Çok Fazla Biberon Emen Bebekler

Bazı bebekler, sanki sürekli aç gibidir; emdikleri miktar giderek artar; yaşlarına ve ağırlıklarına göre tavsiye edilen oranların üstüne çıkarlar.

Üç ve altıncı haftalar arasında bebeğiniz çok fazla biberon emebilir. Daha sonra bu miktar azalır ve bebek eskisi kadar acıkmayabilir. Ancak tersi bir durum da söz konusu olabilir. Bebeğiniz, 240 ml’lik biberonları bitirse de doymuş gibi görünmüyordun Bu durumda ne yapabilirsiniz?

  • Mamayı doğru hazırlayıp hazırlamadığınızı kontrol edin. Mama bebeğe ağır geliyorsa bebeğiniz acıkmaz ama susar. Tersine mama çok hafif kalıyorsa bebek doymadığı için daha fazlasını ister.
  • Bebeğiniz gerçekten aç mı? Çok fazla uyumayan bebekler daha fazla emmek ister ama bu onların aç olduğunu göstermez, sadece emerek rahatlarlar. Aşırı beslenmenin önüne geçmek için bebeği rahatlatma teknikleri, biberondan çok daha fazla işe yarar. Unutmayın, ağlama ve uyku sorunları -bebek ister meme emsin ister biberon- genellikle beslenmeden ayrı sorunlardır.

Çok Az Biberon Emen Bebekler

Bazı bebekler çok daha az yer, ama sağlıklıdırlar ve gelişmeleri de normaldir. Yaşlarına ve ağırlıklarına göre tavsiye edilen mamanın yarısını emmelerine rağmen keyifleri yerindedir.

Eğer sizin bebeğiniz de böyleyse, muhtemelen karnı doyduktan sonra artık biberonla ilgilenmez ve siz hâlâ beslemeye çalışırsanız ağlamaya başlar. Bebek doğuştan itibaren böyle olabileceği gibi, zaman geçtikçe yemek konusunda mızmız hale gelebilir. Anne olduğunuzda, bebeğinizi sürekli beslemek istersiniz. Ancak bebek mızmızlanıp emmesi gereken oranda mama emmezse, çok büyük bir ihtimalle bunun kendi hatanız olduğunu düşünüp gerginleşirsiniz, suçluluk duygusuna kapılırsınız, hatta öfke duyarsınız. Böyle hissetmeniz çok doğaldır. Ama ne yazık ki bu da beslenme saatini daha da gergin hale getirmekten başka bir işe yaramaz. Ayrıca etrafınızda bebeğinize daha fazla mama vermeniz gerektiğini söyleyenler olabilir; aslında bu da çözüm değildir. Böyle bir durumda ne yapabilirsiniz?

  • Biberon emziğinin deliğinin çok küçük olmamasına dikkat edin.
  • Hazır mamayı doğru oranda karıştırıp karıştırmadığınızı kontrol edin.
  • Bebeğinize dikkat edin; gözleri parlıyor mu, uyanık mı, canlı mı? Günde altı ila sekiz adet bez ıslatıyor mu ve kaka yapıyor mu? Cevabınız evet ise:
  1. Aldırmayın; bebeğinizin yemek konusunda mızmız bir bebek olduğunu kabul edin. İstemediği zaman ona hiçbir şekilde mama veremezsiniz.
  2. Beslenme saatlerinde gergin olmamaya özen gösterin. Ağlamaya başlayıp biberonu reddettiğinde durun; huzursuzken emmesi için ısrar etmeyin.
  3. Her saat başı mama vermek yerine (çünkü bu durumda az yer), üç ya da dört saatte bir mama verin. Gerçekten acıkana kadar bekleyin. Böyle- ce muhtemelen daha fazla süt emecektir.
  4. Mümkünse bebeğinizi hafif uykuluyken besleyin.
  5. Sık sık mama, biberon ve emzik değiştirmeyin. Yaptığınız her değişikliğin sonrasında bir ya da iki gün işler yolunda gibi görünse de bir süre sonra bebek yine eski haline döner. Bu da her iki tarafı daha da gerginleştirmekten başka bir işe yaramaz.

Az emen bebekler daha az kilo alabilir. Bebeğiniz ayda 500 gram alıyorsa ve keyfi yerindeyse sorun etmeyin. Yaklaşık 1 ay boyunca hiç kilo almadıysa ya da kilo kaybettiyse, çocuk doktoruna gitmeniz yerinde olur.

Kaşıkla ek gıdalara biraz daha erken başlamak (bebek üç aylıkken) genellikle çok bir şey fark ettirmez, çünkü biberon emerken mızmızlanan bebek çoğu kez katı gıdalarda da mızmızlığını sürdürür, sıkıntınız da iki katma çıkar. Bazen kaşıkla beslenmek mızmız bebeğin hoşuna gider. Bu şüphesiz anne için çok rahatlatıcı bir olaydır; bebeğin biberonla almadığı gıda, kaşıkla takviye edilmiş olur. Eğer bebeği kaşıkla beslemeyi deneyecekseniz, önce biberonu vermeyi unutmayın, çünkü bir ya da iki küçük lokma, bebeğin biberondan daha az emmesi anlamına gelir.

Bebeklerde Kabızlık / Bebeğin Kakası Katıysa

Hazır mamayla beslenen bebeklerin kakası oyun hamuru kıvamında ve hakiye benzer renkte olur; tabii arada sapmalar da olur, dolayısıyla bebeğinizin kakası tam olarak bu tanıma uymuyorsa endişelenmeyin. Hazır mamayla beslenen bebekler günde bir ya da iki günde bir kaka yapar.

Kabızlık bebeğinizin hangi sıklıkla dışkıladığından değil, nasıl dışkıladığından anlaşılır. Kakası sert ve kuruysa, taş gibi ya da çakıl taşı gibiyse, bebeğiniz kabız olmuş demektir. Kullandığınız hazır mamayı değiştirip yeni bir markayı denemenin kabızlığa faydası olmaz. Bebeğinizi mamayla besliyorsanız, yaklaşık her gün kaka yapması iyidir, böylece her şeyin yolunda olup olmadığını da anlamış olursunuz. Birkaç gün kaka yapmadıysa veya kakası sert ve kuruysa, önlem almak gerekir. Doğumdan itibaren hazır mamayla beslenen bebeklerin ilk haftalarında kabızlık olabilir, yine de hazır mamalarda yapılan iyileştirmeler sonucunda bu sorun geçmişe göre azalmış durumdadır.

Bebeğiniz Kabızsa Ne Yapabilirsiniz?

  • Unutmayın, oyun hamuru kıvamında dışkılama normaldir, bir şey yapmanıza gerek yoktur.
  • Hazır mamayı hazırlarken tozla suyu doğru oranda karıştırdığınızdan emin olun. Çok kıvamlı mama kabızlık yapar. Unutmayın; önce su, sonra tozu ekleyin.
  • Bebeğinize günde birkaç kez kaynatılmış ılık su vermeyi deneyin; içerse faydası olur.
  • Eğer fazladan su içmiyorsa, yirmi dört saatlik süreyi aşmamak kaydıyla şunu deneyebilirsiniz:
  1. Bebeğinizin kakası normale dönene kadar mama hazırlarken her biberonun içine bir çay kaşığı şeker ekleyin. Kaka yaptığında şekeri kesin. Ne olursa olsun, şeker ekleme işlemi yirmi dört saati aşmamalı, yirmi dört saatlik sürenin son biberonunun ardından muhtemelen kakasını yapacaktır. Biraz şeker bağırsakları yumuşatır ve ilaca, fitile gerek kalmadan olayı çözmenize yarar.
  2. Şeker denemesi bittikten sonra, günde bir kez az miktarda, sulandırılmış erik suyu verin. Bebeğin kakası normale dönene kadar, bir süre erik suyuna devam edebilirsiniz.
  3. Kuru erikten yapılan erik suyu bağırsakları yumuşatıcı ve harekete geçirici etkiye sahiptir. Evde kendiniz de hazırlayabilirsiniz: 600 ml suya 12 adet kuru erik koyup kaynamaya bırakın. Şeker eklemeyin. Rengi koyu kahveye dönüşünce suyunu süzün. Yarım ölçek meyve suyuna yarım ölçek kaynatılıp soğutulmuş su ekleyin; 30 ml erik suyuna 30 ml su koyun. Meyve suyu, bebeğinizin durumuna göre, daha koyu ya da daha hafif, daha az ya da daha çok hazırlanabilir.
  • Arada bir durumun ciddi bir hal alacağını anladığınızda ve bebeğiniz çok rahatsız olduğunda, acil önlem almak gerekir. Bebeği rahatlatmak için fitil kullanılabilir. Ardından burada tavsiye edilen uygulamalara geçmek ya da aile hekimine veya ana çocuk sağlığı merkezindeki uzmanlara danışmak gerekir.

 

Bebeğin Birdenbire Biberonu Reddetmesi

Bebeğinizin ansızın biberonu reddetmesi -buna bir de halsizlik, ateş, ishal veya ani (olağandışı) kusma da eşlik ediyorsa- sağlığının yerinde olmadığının göstergesidir. Bu belirtilerin hiçbiri görülmese bile boğaz ağrısı ya da kulak iltihabı olup olmadığını anlamak için doktora götürmek gerekir.

Biberonları sterilize etmekte kullandığınız kimyasalların kokusu da bebeğin biberonu reddetmesine neden olabilir. Bebeğin biberonu reddetme nedenlerine dair aklınıza başka bir ihtimal gelmiyorsa bir de kimyasal kullanmayı bırakıp biberonları kaynatarak temizlemeyi deneyin.

Mamayı Değiştirmek

Sağlık uzmanlarının tavsiyesi üzerine anneler kullandıkları mamayı sıkça değiştirir, oysa mamanın değiştirilmesi bebeğin sağlığım ya da davranışını değiştirmez, yalnızca birkaç günlüğüne farklı şeyler düşünmek durumunda kalırsınız. Bazı özel durumlarda bir kereliğine mamanın değiştirilmesi (standart mamadan hipoalerjen mamaya ya da düşük laktozlu mamaya geçiş gibi) gerekir. Bu değişiklik için çok net bulguların ortaya çıkması gerekir, bunun dışında sürekli mama markasını değiştirmenin bir anlamı yoktur.

Meyve Suyu, Su Ve Vitamin Takviyesi

Zamanında doğan ve mamayla beslenen bebeklerin yukarıda sayılanların hiçbirine ihtiyacı yoktur. Sadece kabızlık sorunu ortaya çıktığında ya da hava çok sıcaksa, o zaman öğün aralarında bebeğe biraz su verebilirsiniz. Vitamin takviyesi gereksizdir, çünkü mama bebek için gerekli tüm besleyici maddeleri yeterli miktarda içerir. Prematüre bebeklerin, vitamin ve demir depolarındaki eksikliği kapatmak üzere üçüncü aydan dördüncü aya kadar takviyeye ihtiyacı olur.