Bebek Beslenmesindeki Temel Maddeler ve Vitaminler

Anne sütü gelişmekte olan çocuğunuza yakıt  sağlayan mükemmel oranda karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral içerir ve mamalar da biz insanlarca mümkün olan en iyi şekilde bunu taklit etmeye çalışırız. Bebeğiniz çok geçmeden tüm temel besin öğelerinin katı yiyeceklerden alacaktır. Bu bölüm çocuğunuzu güçlü ve sağlıklı kılabilmeniz için beslenmede gerekli olan temel öğeler hakkında bilmeniz gereken her şeyi sunmaktadır.

 

Karbonhidratlar

Karbonhidratlardan (iyi kötüye karşı) hep bahsedilir, onları bu kadar özel kılan şey ne? Onlar beyin ve sinir sistemi dahil tüm vücut için en çok tercih edilen enerji kaynağıdır. Her ikisi de sonuçta kanda glikoza dönüşse de basit ve kompleks olmak üzere iki çeşittir.

Kompleks karbonhidratlar tahıl gevrekleri, ekmek ve makarna çeşitleri, bakliyat, meyveler ve sebzeler gibi işlem görmemiş besinlerde bulunan “iyi” karbonhidratlardır. Bu durum sindirimleri zaman alsa da özellikle emekleme ve yürümeye başladıkları evrelerde bebeklere gelişimlerini sağlayan sürekli bir enerji kaynağı sunmaktadır.

Basit karbonhidratlar çarçabuk sindirilebilir ve vücutta şeker yükselmelerine ve düşüşlerine (enerji testeresi) neden olur bu da çocuğunuzun rahatsız eder ve enerjisiz bırakır. Esmer pirinç şurubu, pirinç ve arpa maltı, saf akçaağaç şurubu, şeker kamışı ve bal gibi besinlerde bulunan bazı basit karbonhidratlar (birinci yıldan sonra) küçük miktarlarda aldığında zararlı değildir. Beyaz şeker, mısır şurubu, rafine tahıl ürünleri ve rafine şekerlemeler gibi yüksek derecelerde rafine edilmiş besinler doğal besleyici öğelerini kaybetmişlerdir ve önerilmez. Kompleks karbonhidratlar en iyisidir çünkü basit olanlar çocuğunuzu boş kalorilerle doldurur ve çok alınması durumunda da vücuttaki B vitamini depolarını tüketebilir.

Şeker yerine kesinlikle yapay tatlandırıcılar kullanmayın çünkü bebekler bu kimyasalları sindirmek için oldukça zorlanırlar.

Proteinler

Proteinler bebeklerin gelişimi ve yenilenmesi için oldukça önemlidir. Bebekler saçlar, kaslar ve sindirimde kullanılan enzimler dahil olmak üzere vücuttaki her türlü işlemde proteine ihtiyaç duyarlar. Bunun yanı sıra proteinler bebeklerin enfeksiyonlarla mücadele etmesi ve güçlü bir bağışıklık sistemi geliştirmelerine de yardımcı olur. Anne sütü ilk yıl boyunca bebeğinizin gelişimine enerji sağlayan en önemli protein kaynağıdır.

Proteinler hem yiyeceklerden gelen hem de vücutta üretilen yirmi iki çeşit amino asitten oluşmaktadır. Tam proteinler büyüme için gerekli tüm amino asitleri barındırır. Yumurta (organik), kümes hayvanlarının etleri ve et gibi hayvansal besinler tam proteinlerdir. Aynı zamanda soya da tam bir proteindir.

Bebeklerin sindirim sistemleri bitkisel proteinler kolayca sindirebilir. Kinoa gibi bitkisel kaynaklardaki proteinler bebeklerce kolay sindirilir ve oldukça geçirgendirler. Bakliyat, tahıllar (darı, horozibiği), tohumlar ve çerezler, yeşil yapraklı sebzeler ve filizlenmiş tohumlar en iyi bitkisel proteinlerdir: Kombinasyonlar halinde tüketildiğinde bu besinler tam protein sağlar.

Hayvansal proteinlerin bebekler için sindirimi zordur bu nedenle bu besinleri sadece küçük miktarlarda kullanın.

Yağlar: Hepsi Zararlı Değildir

Yağlarla alakalı tüm çelişkili bilgiler bizi kafa karışıklığına sevk etmektedir. Yağlarla ilgili gerçek şudur ki bebekler büyümeleri ve beyin gelişimleri için onlara ihtiyaç duyarlar. Karmaşa iyi ve kötü yağlarla alakalıdır.

Zeytin, yer fıstığı, kanola veya kolza tohumu yağı, avokado gibi besinlerde bulunan tekli doymamış yağlar ve omega-3 ve omega-6 gibi çoklu doymamış yağlar iyi yağlardır. Omega-3 yağ asitleri somon, sardalye, orkinos ve hamsi gibi yağlı balıklarda ve ton balığı gibi diğer balıklarda bolca bulunur. Bitkisel omega-3 kaynakları yeşil yapraklı sebzeler, keten tohumu (kesinlikle en iyisi), soya fasulyesi ve cevizdir. Omega-6 yağları en çok ayçiçeği, aspur, mısır ve soya fasulyesinde bulunur.

Kötü yağlar doymuş ve trans yağlardır. Çocuklukta çok tüketilen doymuş yağlar kandaki kolesterol miktarını arttırarak egzama, astım ve eklem yangısı gibi diğer iltihaplı hastalıklara ve kalp hastalıklarına neden olmaktadır. Doymuş yağlar kırmızı et, kümes hayvanlarının etleri, deniz mahsulleri, işlem görmemiş süt, tereyağı, peynir ve yumurta gibi hayvansal besinlerde oldukça büyük miktarlarda bulunur. Yüksek miktarda doymuş yağ barındıran yiyecekler Hindistan cevizi ve palmiye yağlarıdır.

Trans yağlar insan yapımıdır ve hidrojenleme diye tabir edilen bir işlemle üretilirler. Trans yağ içeren atıştırmalıklar ve hazır yemekler margarinler, patates cipsleri, hazır kurabiyeler, kekler, mikrodalgada patlamış mısır, tahıl gevreği ve kuru meyvelerle yapıları barlar ve donmuş pizza ve balık kroket gibi işlem görmüş besinlerdir.

Sağlıklı yağlar

  • Aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinin iki katı daha fazla enerjiyle daha yoğun bir enerji kaynağı sunar.
  • Yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E ve K) emilimi, transferi ve sindirimi için gereklidir.
  • Beyin ve göz gelişiminde kilit rol oynar. Beyinde miyelin kılıfının (sinirleri kaplayan koruyucu tabaka) örtülmesini ve gözde de retinadaki ışığa duyarı hücrelerin gelişmesini sağlar.
  • Kandaki şeker oranın normal bir dengede kalmasını sağlar.
  • Vücutta üretilmesi imkansız omega-3 ve omega-6 gibi yağ asitlerini barındırır.
  • Bebeklerin gelişen vücutları ve iç organlarını korur ve tampon görevi görür.

Anne sütünün tüm kalorisinin neredeyse yarısına denk gelen sağlıklı tam yağlar bebeklerin büyümelerini sağlar. Bebeğinizi anne sütünün yanı sıra tekli ve çoklu doymamış yağlar gibi iyi yağlarla ve sadece çok az miktardaki doymuş yağla besleyin. Bebeğinizi herhangi bir trans yağla beslemekten kaçının.

 

Bebeklerin ve yürümeye başlayan çocukların yiyeceklerinde iki yaşından önce sağlıklı yağlar olmalıdır, işlem görmemiş yağlar yaklaşık olarak aldıkları kalorinin yarısına denk gelmelidir.

 

Kolesterol

Kolesterol bir yağ değil lipittir ve vücut için herhangi bir enerji kaynağı teşkil etmez. Fakat yine de vücudumuzun işleyişi için hayati öneme sahiptir ve tıpkı yağlar gibi hem iyi hem de kötü olmak üzere iki çeşittir. Bebeklerde D vitamininin üretimine yardım eder, güçlü kemiklerde kalsiyum emilimini sağlar, sinirleri kaplayan miyelin kılıfın bir kısmını oluşturur ve sindirime müdahil olur.

Diyet kolesterol hayvansal ürünlerde bulunur fakat gereksinim duyduğumuz tüm kolesterolü karaciğer ürettiği için hayvansal ürünlerden aldığımız kolesterol çok az olmalıdır. Araştırmalar esasen doymuş yağlar açısından zengin yiyecekler sebebiyle henüz dört yaşındaki bazı çocuklarda kolesterol seviyelerinin yüksek çıktığını ortaya koymuştur.

 

Su

Emzirilen bebekler genellikle anne sütünden yeterince su alırlar. Biberonla beslenen bebeklere küçük miktarlarda su verilebilir çünkü mama onları susatabilir. Bebeklerin vücutlarının yüzde 75’i sudur ve sıvı alımı tüm vücut fonksiyonları açısından hayati öneme sahiptir.

Katı yiyeceklere başlayan tüm bebekler sindirim ve boşaltıma yardımcı olması açısından suya ihtiyaç duymaktadır. Çok sıcak havalarda emzirilen bazı bebeklerin ilave suya gereksinimleri olabilir. Karbonatlı maden suları bebekler için uygun değildir çünkü gaz ve kramplara neden olurlar.

 

Lif

Aslında lif sindirilemeyen kompleks bir karbonhidrattır. Çocuklarda sık karşılaşılan bir problem olan kabızlığı önler ve kalp hastalıkları, şeker hastalığı ve irritabl bağırsak sendromu gibi hastalıkların görülme olasılığını azaltır. Yürümeye başlayan çocuğunuza verebileceğiniz işlem görmemiş tahıllar, meyve, sebze, kuru meyve ve bakliyat gibi besinler lif açısından oldukça zengindir. Bebeklere ve yürümeye başlayan çocuklara çok fazla lifli gıda yüklemesi yapmak yeterli kalori ve diğer temel besin öğelerini alamadan küçük midelerini dolduracaktır. Bu durum bazı vejetaryen bebekler için söz konusu olabilir. Çok fazla lif ishal, gaz ve karın ağrılarına sebep olur.

 

Tuz

Tuz bebeklerin sıvı dengelerini sağlamalarına yardımcı olur ve sinir oluşumu için gereklidir. Temel besin öğelerini anne sütünden alan ve/veya mamadan alan bebekler yeterli miktarda tuz alırlar. Yaşça daha büyük bebekler meyvelerden, sebze, işlem görmemiş tahıl ve deniz bitkilerinden doğal tuzları alırlar.

Bebeklerin yiyecekleri ilk yılda doğal olarak yavandır ve tuza da ihtiyaç duymazlar. Yetişkinlerin oturmuş bir damak tatları olduğu için bebeklerin yiyeceklerini tattıktan sonra tuz eklemek isteyebiliyorlar. Bu oldukça yanlıştır. Bir yetişkin için yavan olan bir yiyecek bir bebek için mükemmeldir. Çok fazla tuz bebeklerin böbreklerine aşırı yük binmesine ve erken yaşlarda tuzlu bir damak tadının oluşmasına neden olabilir. Ayrıca mevcut diyetlerine yapılan tuz ilavesi gelişimlerini yavaşlatabilir.

Bir yıldan sonra küçük miktarlarda kaliteli deniz tuzu pişirilen yemeklere konabilir. Gerekli tüm minerallerden yoksun rafine sofra tuzundan kaçının.

 

Şeker

Anne sütünde doğal olarak şeker bulunur ve bebek için en iyi şeker türüdür. Bunun yanı sıra bebekler meyve, sebze ve işlem görmemiş tahıllardan da şeker alırlar. Katı yiyeceklere başladıktan sonra bebeğin o anne sütünden alışageldiği tadı bozmamak adına işlem görmemiş tahıl gevrekleri anne sütü, bir parça organik pirinç şurubu, pirinç veya arpa maltı ile tatlandırılabilir. Bal, mısır şurubu veya akçaağaç şurubu bebeklere ilk yıl verilmemelidir, çünkü botülizm (ciddi gıda zehirlenmesi) riski vardır.

Bebeğinizi meyvelerde bulunan şeker gibi doğal şekerlerle beslemeniz sağlıklı alışkanlıklar kazanmasını sağlar, işlem görmüş yiyeceklerde bulunan yüksek miktarlardaki rafine şekerlerden uzak durun.

Fito Besinler

Popülerlikleri giderek arttığı için bitkilerde doğal olarak oluşan besleyici öğeler olan fito besinleri siz de duymuş olabilirsiniz. Bu maddelerin çoğunun, likopen (domateste bulunur) ve beta karoten (havuç ve tatlı patateste bulunur) gibi, sağlık açısından faydaları kanıtlanmıştır. Sebzelerde binlerce fito besin mevcuttur. Tahıllar doğal yapılarında fito besin bulunduran besleyici öğeler açısından zengin gıdalardır. Besin takviyeleri tek bir domateste bulunan fito besinleri bile kopyalayamazlar.

 

Vitaminler Ve Mineraller

İşlem görmemiş, doğal yiyecekler bebeğinizin büyümesini sağlayan tüm vitamin ve mineralleri bünyesinde bulundurur. Anne sütü veya mama bebeğe ilk vitamin ve mineralleri sağlar ve daha sonra da dengeli bir besin programı bebeğin beslenmesini sürdürür. İşlem görmüş besinler rafine edilmiştir ve çoğunlukla besleyici öğeleri tükenmiştir, zenginleştirildiklerinde bazı temel besin öğelerini geri kazanırlar ama tabi asla doğal hali gibi olmaz.

A Vitamini

A vitamini sağlıklı görme yetisi sağlar, bağışıklığı güçlendirir ve güçlü kemikler, dişetleri ve dişlerin oluşmasına yardımcı olur. Havuç, kabak, kavun, mango, kuru kayısı, tatlı patates ve yumurta gibi besinler bebeklere verilebilecek A vitamini açısından zengin gıdalardır.

 

B Vitamin Kompleksi

B vitamin kompleksi B1 (tiyamin), B2 (riboflavin), B3, B5, B6, B12 ve folik asitten oluşur. Bu vitaminler sinir sistemi, sindirim, bağışıklık sistemi iyileştirme ve gelişmesi dahil olmak üzere çeşitli birçok bedensel fonksiyona katkıda bulunur. Bebekler büyüyebilmek için bu vitaminlerin her birini eşit düzeyde almalıdır; bu B vitaminlerden herhangi birinin eksikliği veya fazlalığı tüm grubun fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.

Altı aylık bebekler için iyi B vitamin kompleksi kaynakları işlem görmemiş tahıl gevrekleri ve makarnalar, koyu yeşil yapraklılar, bakliyat, tofu, avokado ve muzdur. Bir ve iki yaşındakiler için en iyi kaynaklarsa yukarıda sayılanların yanı sıra işlem görmemiş tahıllardan yapılan ekmekler, yumurta, çerezler, süt ürünleri, et, tohumlar, yağlı balık ve bira mayasıdır.

Bu grupta aslan payına sahip olan vitamin B12 çünkü sağlıklı bir sinir sisteminin devamlılığını sağlar ve alyuvar ve DNA’nın oluşumu için gereklidir. Ciddi bir B12 vitamini eksikliği pernisiyöz anemiye (kemik iliğinde alyuvarların azalması) ve hatta olası nörolojik hasarlara yol açabilir. Katı vejetaryenler çocuklarının beslenme programlarını B12 vitaminiyle desteklemelidirler çünkü çoğunlukla hayvansal ürünlerde bulunmaktadır. Bir yıla kadar olan süreçte  yoğurt iyi bir kaynaktır, iki yaşında olanlar içinse yumurta, et, deniz mahsulleri, süt ürünleri ve zenginleştirilmiş kahvaltı gevrekleri ideal kaynaklardır.

 

Folik Asit

Folik asit (folasin) alyuvarların, DNA ve RNA’nın oluşumu için oldukça önemlidir. Bebekler anne rahminde büyürken uygun beyin ve omurga gelişimi için folik aside ihtiyaç duyarlar. Kadınlar gebelikten önce, hamilelik esnasında ve doğumdan sonra folik asit takviyesi almalıdır.

Koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, kayısı, bakliyat ve kabak bir yıla kadar uygun kaynaklardır. Yumurta sarısı, marul, çerezler, işlem görmemiş buğday, avokado ve zenginleştirilmiş tahıl gevrekleri iki yıla kadar iyi kaynaklardır.

 

C Vitamini

C vitamini sağlıklı bir bağışıklık sistemi için gerekli olan demir emilimini destekler ve bir antioksidan olarak da büyüme, doku onarımı ve kıkırdak ve kas oluşumuna yardımcı olur.

Meyve (özellikle kavun, kivi, papaya, mango ve bebek elma suyu), tatlı patates, dolmalık biber, kabak, brokoli ve koyu yeşil yapraklı sebzeler bir yaşına kadar C vitamini için uygun kaynaklardır. Turunçgiller, çilek, böğürtlen, domates ve patates bir-iki yaşındakiler için uygun kaynaklardır.

 

D Vitamini

Cilt güneş ışığıyla temas ettiğinde D vitamini vücutta üretilir ve güçlü kemik ve dişler için gerekli olan kalsiyum ve fosfor emilimini destekler. Günışığına çıkmayan bebek ve çocuklar D vitamini takviyesine gereksinim duyabilirler ama çocuk doktorları emzirilen bebeklerin de bu takviyeye ihtiyaçları olup olmadığı konusunda bölünmüş durumdalar. Çocuk doktorunuz bebeğinizin gereksinimlerini belirleyecektir. Çocuk mamaları yeterli miktarda D vitamini içermektedir. Ciddi D vitamini eksikliği kendini zayıf ve yumuşak kemiklerle gösteren raşitizm hastalığına yol açabilir.

Balık ve balık yağları, bebek mamaları ve güneş ışığı bir yaşındakiler için uygun D vitamini kaynaklarıdır. Zenginleştirilmiş süt ürünleri ve tahıl gevrekleri bir-iki yaşındakiler için uygun kaynaklardır.

 

E Vitamini

E vitamini alyuvarlarda ve yağ asitlerinde ihtiyaç duyulan hücre zarlarını korumaya yardımcı olur ve antikoagülan ve antioksidan olarak görev yapar. İşlem görmemiş tahıllar, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve avokado bir yaşındakiler için uygun E vitamin kaynaklarıdır. Buğday tohumu, çerezler ve tohumlar ve soğuk preslenmiş zeytinyağı, keten tohumu, mısır ve soya fasulyesi gibi sağlıklı sebze yağları bir-iki yaşındaki bebekler için ideal kaynaklardır.

 

K Vitamini

Yeni doğan bebeklere kanamayı engellemek amacıyla genellikle doğumda bir K vitamini aşısı yapılır. Bu vitamin kan pıhtılaşması ve sağlıklı kemikler için önemlidir. Koyu yeşil yapraklı sebzeler ve yoğurt bir yaşındakiler için uygun K vitamini kaynaklarıdır. Brüksel lahanası, süt, yumurta sarısı ve esmer su yosunu bir-iki yaş bebekler için uygun kaynaklardır.

( K Vitamini: K vitamini eksikliği kanın pıhtılaşmasının azalmasına neden olur. K vitamini vücudun az miktarda alması gereken bir vitamindir. )

 

Bebeğinize Vitamin ve Mineral Takviyesi

Bir bebeğe veya çocuğa herhangi bir vitamin veya mineral takviyesi vermeden evvel mutlaka doktorunuza danışın ve onlara asla yetişkinlerin kullandığı takviyelerden vermeyin.

 

Demir

Bebekler doğduklarında ömürlerinin ilk altı ayı için yetecek kadar demir bulundururlar; daha sonra biten bu depoları yeniden doldurmaları gerekir. (İlk sene içinde bebeklerin ağırlıkları ve kan miktarları doğumdakinin üç katına çıkar bunun sonucu olarak demir ihtiyaçları da.) Prematüre bebekler genellikle demir stoklarını birkaç öncesinden tüketirler çünkü diğer zamanında doğan kuzenleri gibi demir depolarını yeterince dolduramamışlardır. Anne de hamilelik süresince demir eksikliği yaşamış olabilir.

Altı aydan sonra anne sütü ve ilave demir minerali eklenmeden zenginleştirilmiş mama yeterli miktarda demir ve çinko sağlamayabilir. Bebekler inek sütü kaynaklı mamalara nazaran anne sütündeki demirin emilimini daha rahat yaparlar.

Demir vücuttaki diğer tüm hücrelere oksijen taşıyan alyuvarların oluşumu için oldukça önemlidir. Yetersiz demir alımı kendini bir çocukta enerji düşüklüğü, sık sık enfeksiyon kapma, iştahsızlık ve sürekli üşüme gibi belirtilerle gösteren demir eksikliği anemisiyle sonuçlanır. Vejetaryen beslenme şekli demir eksikliği açısından gözlemlenmelidir çünkü bitkisel kaynaklardaki demir emilimi hayvansal kaynaklardaki demir kadar kolay olmaz. Çocuk doktorları bebeklerin demir seviyesini hep kontrol eder ve gerekirse demir takviyesi verirler. Demir eksikliği genellikle bir ve ikinci yıl arasında görülür.

İşlem görmemiş tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler, deniz yosunu, kuru meyveler (kayısı), kuru üzüm, kuru erik, mercimek, bakliyat, tohumlar, demir destekli çocuk gevrekleri ve demirle zenginleştirilmiş bebek mamaları bebekler için iyi birer demir kaynağıdır. Bir-iki yaşındaki bebekler için yukarıda bahsi geçen tüm besinlere ek olarak et, kümes hayvanlarının etleri, kuzu, yumurta sarısı, son melas, pancar ve çerezler uygun kaynaklardır.

 

Kalsiyum

Kalsiyum sağlıklı kemikler, diş, sinir ve kasların gelişimi için hayati önem taşımaktadır. Son zamanlardaki araştırmalar şunu gösteriyor; kalsiyum yaşamın birinci yılı için o kadar önemli ki kemiklerde biriken maksimum kalsiyum depolarıyla yaşamın ileriki safhasında görülen osteoporoz önlenebilir. Anne sütündeki kalsiyum hemen emilir ve sağlıklı kemikler için temel oluşturur. Dolayısı ile süt ürünleri tüketmeyen çocukların beslenme programına yeterli kalsiyum alımı da eklenmelidir.

Anne sütü, bebek maması, yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, susam, tofu ve yoğurt bir yaşındaki çocuklar için uygun kalsiyum kaynaklarıdır. Süt ürünleri (süt ve peynir), çerezler (badem), tohumlar (ayçiçeği), somon ve kemikli sardalye ve soya fasulyesi bir-iki yaşındaki çocuklar için uygun kaynaklardır.

 

Çinko

Çinko bebeklerin büyümesi ve gelişimi, nörolojik fonksiyonları ve güçlü bir bağışıklık sistemi oluşturmak için değerli çok az miktarda bir mineraldir. Anne sütü ve çinko destekli mamalar emilimi kolayca olan çinko için uygun kaynaklardır. Vejetaryenler bebeklerinin yeterince çinko aldıklarından emin olmalıdırlar çünkü tıpkı demir gibi onun da bitkisel kaynaklardan doğrudan emilimi gerçekleşmez. Çinko eksikliği olan çocuklar iştahsızlık, yavaş büyüme ve sık sık enfeksiyon kapma gibi sorunlar yaşayabilirler.

Anne sütü, çinko destekli mamalar, işlem görmemiş tahıllar, çinkoyla zenginleştirilmiş bebek mamaları, mercimek ve bakliyat bir yaşındaki bebekler için uygun kaynaklardır. İşlem görmemiş tahıllar, peynir ve diğer süt ürünleri, yumurta, bazı çerezler ve tohumlar, kırmızı et, sardalye ve ton balığı bir-iki yaşındaki çocuklar için uygun çinko kaynaklarıdır.

 

Florür

Florür genellikle içme suyuna da eklenen eser miktarda bir elementtir. Güçlü kemiklerin ve özellikle güçlü dişlerin oluşumu için oldukça hayati öneme sahiptir. Yaşadığınız bölgedeki su işlerinden sorumlu kuruma veya halk sağlığı merkezine danışarak içme suyunuzdaki florür miktarını öğrenebilirsiniz. Bazı içilebilir sular veya şişe suları yeterli miktarda florür içermeyebilir ve eğer çocuğunuzun takviyeye ihtiyacı olursa çocuk doktorunuz ve dişçiniz size bildirir. Çok fazla florürün de yarar getirmediğini unutmayın çünkü rengi bozulmuş dişlere ve dişler üzerinde beyaz çizgilere neden olabilir. İçinde florür bulunan bir su ile yemek yapmak uygun bir florür kaynağıdır.