9 – 12 Aylık Bebek

Emzirme

Mastitin daha geç bir dönemde ortaya çıkması

Mastit olarak adlandırılan meme dokusu iltihabı çoğunlukla ilk 3 ayda olsa da, emzirme süreci boyunca herhangi bir zamanda da olabilir. Belirtiler ve tedavi daha önce anlatıldığı gibidir. Gece beslenmesindeki ani değişiklik, bebeğin aniden anne sütünü istememesi, annenin işe başlaması, sağlığının bozulması, memenin darbe görmesi muhtemel sebeplerdir. Bazen grip belirtileriyle başlar ve göğüsteki belirtiler ortaya çıkana kadar teşhis etmek mümkün olmaz. 6-12 saat içinde geçmezse antibiyotik gereklidir.

2. yıl ve sonrasında emzirme

Bazı anneler bebek istediği sürece emzirmekte sakınca görmez. Gece uyanma meselesini sorun etmezler. Kontrollü ağlatma yöntemi onlara göre kabul edilemez. Maalesef böyle düşünen anneler sıklıkla çevreleri tarafından eleştirildiklerinden dolayı, yanlış yaptıkları hissine de kapılabilirler. Ancak gerçekten yapmak istediğiniz buysa bebeğinizi emzirmeye, yatağınıza almaya devam edin. Bunun en iyi yaklaşım olduğunu düşünenler de var.

Her şeye rağmen az da olsa diş çürümesi riskini göz önünde bulundurun .

Yaşça büyük bebekleri memeden kesme

Bebeğin memeden kesilmesi doğumdan kısa bir süre sonra olabileceği gibi çocuk  3-4 yaşına geldiğinde de olabilir. Bu, sizin, bebeğinizin ya da ikinizin kararı olabilir. Emzirmenin faydaları malum, siz ve bebeğiniz memnunsanız devam ede bildiğiniz kadar edin.

Aşağıdaki bilgiler, gece emzirmesini kesmek ve/veya 6-12 aylık bebeğini yave, yavaş memeden kesmek isteyen anneler içindir. Eğer bebeğiniz gece ve gündüz b( bol emiyorsa ve siz de öğünleri azaltmak ya da tümden memeden kesmek istiyorsanız, bu bilgiler size rehberlik edecektir.

ÖNCE GECE UYANMA MESELESİNİ HALLEDİN

İkinci altı ayda hâlâ sık sık emmeye devam eden bebekler, emmek için gece de çok fazla uyanır. Bazı anneler geceleri sürekli uyanmaktan bunalıma girer.

Siz de bu durumdaysanız, bebeğin daha az emmesini ya da artık meme emme istememesini beklemek, bebeğin epeyce büyümesini beklemek anlamına gelir. E: iyisi memeden kesme ve/veya gece emzirmelerine son verme kararını -bebeğe bırakmaktansa- sizin almanızdır.

Memeden kesme bebeğinizin, gece uyandığında meme emmeden tekrar uykuya dalmayı öğrenmesinin bir parçasıdır. Meme yerine emzik, biberon vb. çözüm değildir. Birini bırakıp başka birine geçmiş olursunuz ve bebeğin uykuyu öğrenme süre s uzar. Yaşça büyük bebeklere istemediği halde biberon vermek, uykuyu öğretmez.

Emzirmeden uyumayı öğretmek, bebeği ağlatmak anlamına gelir. Yayınlanmış yazılarımızdaki planı izlerseniz 3-5 gece içinde meme emmeden uyumayı öğretirsiniz. Göğüslerinizin gece emzirmemeye alışması 3-5 gece sürer, bu süre içinde rahatlatmak için gecede 1-2 kez sütünüzü sağın. Eğer göğüsleriniz çok rahatsızlık veriyorsa, soğuk lahana yaprağı ve sıkı bir sütyenin faydası olur.

GÜNDÜZ: YİYECEK VE SIVI

Bebek emzirilmeden bütün gece uyumayı öğrendiğinde gündüz hem yemek verin hem de günde 3 kere emzirin. Uyku zamanında emzirmeme konusunda kararlı olun. Gündüz aktivitelerini değiştirirseniz memeyi unutur.

Biberondan emebiliyorsa, bir sonraki ay emzirmek yerine biberonla mama veya süt verebilirsiniz. Ememiyorsa, yemek verin ve yavaş yavaş bardaktan süt vermeye başlayın. Bütün gece süt emmekten vazgeçtiğinde ve gündüz birkaç kereyle yetini yorsa, bardaktan daha sık içmeye başlayacaktır.

Bazı anneler bebekleri bardaktan içince yeterince sıvı almadığını düşünür, oysa bebekler biberondan ihtiyaçlarından daha fazla sıvı alırlar. Hava sıcakken, meyve peltesi ya da sulu yiyecekler yedirerek fazladan su verebilirsiniz.

Daha az emzirmeye ya da emzirmeyi tümden kesmeye karar verdiğinizde, tutarlı olun ki bebeğiniz mesajı net bir şekilde alsın. Bir gün bir şey yapıp ertesi gün tersini yaptığınızda, bebek ne olup bittiğini anlamayacaktır. Bir kez unuttuktan sonra bebeğin aklına tekrar emmeyi getirmeyin.

Kendiliğinden emmeyi bırakan bebekler

6-12 ay arasında kendiliğinden anne sütünü bırakan bebekler de vardır. Daha uzun süre emzirmeyi ya da 1 yıl içinde sütten kesmeyi planladıysanız, bu durum canınızı sıkabilir. Eğer bebeğin memeyi reddetmesi hastalık sebebiyle geçici değilse, bu durumu kabulleneceksiniz. Kendinizi kötü hissettiğinizde, sizi anlayabilecek biriyle konuşun, içinizden ağlamak geliyorsa ağlayın.

Tekrar etmek gerekirse, bebek bardaktan içmekten keyif alıyorsa biberon vermeyin. Gün içinde az miktarlarda süt veya su verin. İçtiği miktar zamanla artacaktır.

Bebeğin memenizi ısırması

Dişinin çıkması, bebeğin emmesini etkilemeyecektir ama bebek memenizi ısırmaya başlayabilir. Daha büyük bebeklerde kasıtlı ısırma normal gelişiminin bir parçasıdır. Diş çıkarmakla ya da acıtmak niyetiyle ilgisi yoktur. Bebeğin, ısırmanın can yaktığını ve oyun olmadığını öğrenmesi gerekir:

•    Meme ucuyla oynamak daha büyük bebekler için oyun olabilir. Emzirirken, emzirme süresinin bebeğin gerçekten emmeye ihtiyacı olduğu süreyi geçmemesine dikkat edin. Büyük bebekler 2-3 dakikada emerek doyarlar, dikkatlerini çeken başka şeyler olduğu için daha fazla emmek istemezler.

•    Isırmaya aşırı tepki vermemeye dikkat edin (söylemesi kolay tabii, hele hele ilk ısırdığında!), yoksa bebeği emmeden soğutursunuz. Isırdığı anda sessiz ve kararlı bir “hayır!” yeterlidir. Memeden ayırın ve birkaç saat emzirmeyin. Her sızlandığında emzirmek yerine dikkatini dağıtın.

•    Kararlı olun. Güler ve “ah!” sesi çıkarırsanız, göğsünüzle oynamasına izin verirseniz, ısırmaya devam edecektir.

Bebek kaşıkla tek başına yemeye ne zaman başlamalı?

Bazen kendisinin yemesine izin vermediğinizde, yemeyi reddeden bebekler vardır. Kendisi yemek istiyorsa -kaşıkla, parmaklarıyla- bırakın yesin. Sizin yedirmenizi istiyorsa biraz daha büyüyüp koordinasyonu gelişinceye kadar kaşığı siz tutun. Bebekler 18-20 aylıkken kaşığı düzgün kullanmayı öğrenirler.

Biberonla besleme

Siz emzirirken, altı aydan itibaren bebeğinize -yiyeceğe karıştırarak ya da fincandan- inek sütü verebilirsiniz. Mamaya başlamaya gerek yoktur. Emziriyorsa: ve inek sütü vermek istemiyorsanız, bir yaşını doldurana kadar soya bazlı mama verin (soya içeceği değil).

Bebek emmiyorsa veya 6-12 ay arasında memeden kesilmişse, mama önerilir. Mama şirketlerinin reklam sınırlamalarını aşmak için uydurduğu “devam” maması (“6 aydan büyük bebekler için uygundur” etiketi taşıyan) gereksizdir. Her çeşit gıdayı alan, sağlıklı bebekler için devam mamasının ek bir getirisi yoktur. İkinci ayda bebeğe sınırsız şekilde mama vermek dengeli beslenme açısından hiç uygun değildir. En iyisi bebeğin evde pişen yemeklerle tanışması ve çeşitli gıdalar almasıdır. Bebeğe günde 180-200 ml’lik üç biberon yeterli olacaktır.

Bebeğinize 1 yaşından sonra bardak tutmayı öğretin. Biberon kullanmaya iki yaşında da devam ederseniz, diş çürümesi riski vardır ayrıca hem bebeğin iyi beslenmesine engel olur hem de gereksizdir. Mama, yemek seçen bebekleri olan endişeli ana babalara yönelik bir kandırmacadır. Yürümeye başladığı anda itibaren inek sütü ve su en iyisidir.

1 Yaşındaki bebeğin gelişimi

Büyüme

Çoğu bebek on ikinci ay itibariyle doğum ağırlığının üç katına ulaşır. 9-12. aydan başlayarak kilo alma genellikle yavaş ve düzensiz olur ama bebeğin boyu düzenli bir şekilde uzamaya devam eder. Anne sütü emen bebeklerin kilosu fark edilir şekilde aynı kalabilir, ama bebek sağlıklıysa mesele yoktur.

BİR YAŞINDA BEBEK 

Küçük/Normal İri/Normal
 Erkekler Ağırlık 8,2 kg

Uzunluk 72 cm

Baş çevresi 45 cm

12 kg

80 cm

50 cm

Kızlar Ağırlık 7,8 kg

Uzunluk 70 cm

Baş çevresi 43,5 cm

11,2 kg

79 cm

49 cm

Gelişme

Kaba motor

•    12 ay itibariyle kendi başına oturabilir.

•    Emeklemeye başlamış olabilir (bazı bebekler hâlâ sadece oturur).

•    Çoğu bebek mobilyalara tutunarak yürümeye başlar.

•    Çoğu kendi başına yürür.

•    Evde merdiven varsa, bebeğiniz merdivenlerden yukarıya emekleyerek çık bilir.

Görme ve ince motor

•    İşaretparmağı ve başparmağını bulduğu herhangi bir şeyi tutmak için kull mr.

•    Kasıtlı olarak nesneleri elinden bırakıp düşürebilir, elindeki bir oyuncağı si. verebilir.

•    Oynarken, yerken, nesneleri tutarken her iki elini de kullanabilir.

•    Her şeyi parmağıyla göstermek bir yıl içinde başlar. Emekleme ve yürüm daha çok fark edildiği için bu pek dikkat çekmez.

Parmakla işaret etmek insanlarda görülen bir iletişim biçimidir ve en erken dokuzuncu ayda başlar. Bebeğin gelişmesinde önemli bir aşamadır. Bebeklerin ana babaların dikkatini nesnelere çekmek için işaret etmeleri (konuşmayı öğrenmeden çok önce) net bir iletişim sinyalidir.

•    Bebeğiniz sizi 6 m öteden tanır.

1 Yaşındaki bebeklerde duyma ve konuşma

•    İsmini bilir ve söylendiğinde bakar. Arkasından duyduğu çok hafif seslen bile tepki verir.

•    Sesli-sessiz harflerle konuşuyormuş gibi sesler çıkarır, 1-2 kelime söyleyenler de olur.

•    Onunla konuştuğunuzu ve “Anneye gel!”, “Dokunma!” gibi basit cümleleri anladığını davranışlarıyla gösterir.

Sosyalleşme ve oyun

•    Dolapları boşaltmaya bayılır.

•    Sarılmayı sever, hareketli bir bebeğiniz varsa az ve nadir sarılır.

•    Tanıdığı, güvendiği insanlara öpücük verir.

•    El sallar, “cöö” yapar.

•    Bir yaşından itibaren, her bulduğunu ağzına atmayı yavaş yavaş bırakır.

•    Yardımla şekilleri deliklere yerleştirmeye başlar.

•    Nesneleri -sallayıp bırakmadan önce- daha çok inceler, tarak gibi şeyleri kullanmaya başlar.

•    Ruh halini anlamak daha kolaylaşır.

Popo üstünde sürtünerek ilerleme

Poposunun üstünde sürtünerek ilerlemeye çalışan bebekler geç yürür. Ayaklarını açık bir halde yerde oturup, ellerinden güç alarak, popolarını sürte sürte hareket ederler. Bu bebekler, eşyalara tutunmaya daha geç başlar. Emekleme pozisyonuyla kıyaslandığında oturma pozisyonundan eşyalara tutunarak ayağa kalkmak daha zor olduğundan dolayı daha geç (genellikle on sekizinci ay civarında) yürürler, ancak bu endişelenecek bir durum değildir.

Emeklemeyenler

Bazı bebekler ise emeklemeyi es geçer. Bunun soruna yol açtığını gösteren herhangi bir bulgu yoktur. Ayrıca bu duruma bir şekilde müdahale edip etmeme konusunda da farklı görüşler mevcuttur. Bebek bakımına ilişkin birçok konuda olduğu gibi, bu konuda da karar size aittir.

Gelişim özeti: 12 aylık

Kaba Motor

•    Uzun süre oturabilir.

•    Emekler.

•    Yürür.

Görme ve ince motor

•    Tutar.

•    Oyuncaklarını yere bırakır.

•    İşaret parmağıyla nesneleri gösterir.

•    İnsanları 6 m öteden tanır.

Duyma ve konuşma

•    İsmini bilir.

•    Sesler çıkarır.

•    Kavram/kelime ve basit cümleleri anlar.

Sosyalleşme ve oyun

•    Bardaktan içebilir.

•    Kaşık tutar.

•    Giydirirken yardım edebilir.

•    Dolap/çekmece boşaltır.

•    Sarılmayı sever.

•    Duygularını belli eder.

•    Oyun oynar.

•    El sallar.

1 Yaşındaki bebekle tatil

Bir süreliğine evden ayrıldığınızda bebeğinizin güvenliğine ilişkin tehlikelerin artacağının farkında olmanız gerekir.

Ana babalar, bebekle tatile çıkmanın daha yorucu olduğunu düşünüp, sırf manzara değişikliği olacak diye evdeki rahatlığın bırakılamayacağını söyler. Yine de, bir süreliğine de olsa, yoğun iş ve şehir hayatından uzakta bu manzara değişikliği ve bebekleriyle zaman geçirme fırsatını değerlendirmek isterler. Tatili yorucu yapan aslında bebekleri kollamaktır. Sürekli gözünüz üstlerinde olmalıdır.

Alışık olmadığı bir ortama girmesi ilk tehlikedir. Daire ya da müstakil ev tutsanız, kampa da gitseniz, oyun oynayabileceği yerlerin güvenli olup olmadığına bakılmalıdır. Bebeğinizin oynarken güvende olması için havuz, spa, gölet gibi boğulma tehlikesi arz edecek yerler olup olmadığım kontrol edin. Barbekü var mı yok mu sorun. Karayolu ve kamp içindeki araba yollarına bakın.

Tatilde tuttuğunuz ev kendi eviniz kadar güvenli olmayacaktır. Çocuğunuzun güvenliği için evde kullandığınız malzeme varsa yanınıza alın.

Tatil evinizdeki ocak, kalorifer, çaydanlık, tost makinesi, çamaşır makinesi gibi ev aletlerini bebeğinizin güvenliğini düşünerek yerleştirin. Evi tutarken bebek karyolası olup olmadığım sorun. Ocağa yakın perde ya da beşiğin üstüne sarkabilecek perdelere, jaluzilere dikkat edin. Eski tarz tatil kulübelerinin tuvaletlerinde olabilecek su kovalarım dışarı çıkartın.

Pencerelerle, odadaki ayna, ısıtıcı gibi bebeğin oynayıp kırabileceği şeylere dikkat edin.

Kamp tatilleri

Kamp tatilinde yeme içme uyuma alanı dardır. Hareketli bir bebeğin başına, özellikle de yağmurlu havada, kaza gelme olasılığı yüksektir. Yemek pişirmek, uyumak ve aydınlanmak için kullanacağınız aletlerin, malzemelerin basit ve güvenli olmasına özen gösterin. Çadırdaysanız, alevsiz bir alet kullanın. Uyku tulumlarınızı kuru temizlemeye verdiyseniz, havalandırıp, bir hafta bekledikten sonra kullanın. Havalandırılmamış uyku tulumlarında uyurken, kuru temizlemede kullanılan kimyasal maddeleri soluyup ölen çocuklar var.

Tatil için arkadaşlarınızın veya aile büyüklerinizin yanma gittiyseniz -hele de çocuk olmayan bir evdeyseniz- meraklı bebeğinizin, elinin altında bulabileceği hem ona tehlike arz edecek eşyalara hem de ev sahibinin kıymetli eşyalarına dikkat edin. Tıbbi ilaçların ve böcek ilaçlarının yerini öğrenin. Hiç unutmam, bir keresinde oğlumu uyutup büyükannesinin yatağına yatırmıştım. Uyanma saatine yakın odaya girdiğimde, oğlum komodinin çekmecelerini boşaltmış, bulduğu makyaj malzemeleriyle hem kendini hem de halıyı komple boyamıştı. Neyse ki, odada ilaç yokmuş.

Suyla oynamak tatil keyfinin bir parçasıdır ama dikkat edin. Çocuğunuz, sizin ruhunuz duymadan suya düşebilir. Boğulma tehlikesi yüzmeyi öğrenmiş çocuklar için de geçerlidir.

SUYLA İLGİLİ GÜVENLİK KURALLARI

•    Banyoda bebeği asla yalnız bırakmayın. Telefon, kapı çaldığında, giderken bebeğinizi de alın.

•    Banyoda, deniz/ırmak kenarında, bebeğinizi büyük kardeşlerine emanet etmeyin.

•    Can yeleği, kolluk, yüzdürme oyuncakları hayat kurtarmaz. Bebek her zaman için bir büyüğün gözetiminde olmalıdır.

•    Havuz partisine gidecekseniz eşlerden birinin hiçbir şekilde alkol almaması gerekir. Bunu eşinizle birlikte baştan belirleyin. Bebeğin güvenliği için ayık kalıp arabayı kullanacak ve bebeği kollayacak bir ebeveyn şarttır.

•    İşiniz bittikten sonra küvetin suyunu boşaltın. Havuzdan çıkarken, havuzdaki merdiveni kaldırın.

 

Aşağıdaki tablo gelişim aşamalarına göre çocuğun karşılaşabileceği tehlikeleri gösteriyor.

Bebeğinizi 12 aylıkken aşılattırmayı unutmayın.

Yaş     Gelişim düzeyi Tehlike Önlemler
12- 18       aylık           •    Gözlem

•    Öğrenme

•    Taklit etme

•    Keşfetme

•    Kalın ve ince motor becerilerinin gelişimi

•    Çok hareketli

•    Haşlanma: Ocak üstündeki tencerenin sapını çekme

•    Yanma: Elbisesinin alev alması (şömine-barbekü)

•    Boğulma: banyo, su kovası, gölet, yüzme havuzu

•    Zehirlenme: ilaç (şeker zanneder), şişeden meşrubat içer

•    Kesik: bıçak/keskin mutfak aletleri

•    Havasız kalma: gardırop içine girme

•    Sap kısmını tezgâhta ulaşamayacağı yöne çevirin.

•    Alev almayan kumaştan yapılma giysi giydirin. Gece üzerine tam oturan kıyafet giydirin.

•    Su kenarında hep başında olun.

Büyük çocuklara emanet etmeyin. Göletin, küvetin, kovanın üstünü örtün. Bez kovalarım güvenli bir yerde tutun.

•    Zehirli ilaçları kilitli dolapta tutun. Çocuk bakarken ilaç içmeyin. Zehirli ilaçları kendi şişelerinde tutun.

•    Kesici mutfak aletlerini ortadan kaldırın.

•    Gardırobu kilitleyin ve anahtarı saklayın.

 

Bebeğinizin Yürümeye Başlaması

12 ay-3 yaş arasında yürümeyi öğrenir. Vücudunu ve aklım kullanarak yapabileceklerini keşfedip harekete geçtiği muazzam bir gelişim aşamasıdır.

Hem onun hem sizin için sinir bozucu da olabilir. Bağımsız olmak ister ama yardıma ve korunmaya ihtiyacı vardır. Kendi başına bir şeyler yapmayı öğrenip dış dünyayı tanıdıkça, daha az öfkelenir ve daha az öfkelendirir. Yaptığı, ilerideki mizacının göstergesi değildir, bağımsız hareket edip kendini onaylama çabasıdır. Öfke nöbeti, yememe, uyumama, ısırma, diğer bebekleri yumruklama, oturağa kaka yapmama, sızlanma; yetişkinleri kızdıran ve çoğu zaman kulağa çok olumsuz gelen şeylerdir ama ana babaların, bebeklerinin bu gelişim aşamasını izlerken aldıkları keyif, bu usandırıcı hareketlerini unutturur. Bazı bebekler on beş aylık olana kadar yürüme aşamasına gelemez, bazıları da dokuz aylıkken yürümeye başlar. Dokuz aylık bebek, yemek yemiyor ve kızınca kendisini arkaya doğru atıyorsa, bu yeni bir dönemin başlangıcı demektir.

9 aylıkken bebeğin yapmaya başladığı şeyler karşısında çözüm üretmek yerine -ki zaten geçicidir- bu gayet normal “yeniliklerle başa çıkmanın yolunu bulmak gerekir.

Bebeğin, üstünü ve bezini değiştirirken zorluk çıkarması

Birdenbire bebek uslu uslu yatmamaya başlar. Üst değiştirmek için onunla mücadele edersiniz. Kakalı bez değiştirme, hele de günde 4-5 kez kaka yapıyorsa, felaket olur (tatildeyseniz cabası!). Giyinmeye ve bez değiştirmeye direnme iki yaşına kadar sürebilir.

Ne yapabilirsiniz? Yapabileceğiniz fazla bir şey yoktur; oyuncakla, müzikle vs. ile dikkatini dağıtmak ve elinizi çabuk tutmanız tek çaredir. Yardım edecek birisi varsa işiniz daha kolay olur.

Bebeğin yemek yememesi

Sağlıklı bebeklerin 9 ay-3 yaş arasında, iştahlarında bir tuhaflık olması normaldir. Bu durum özellikle bebek 9-12 aylıkken başlar. Bebeklerin bir kısmı zaten kaşıkla yemek yemekten hiç hoşlanmamıştır, yani yememe aslında yeni bir sorun değildir. İştahlı yiyenler aniden özenle hazırlanmış besleyici gıdalarını -özellikle de sebzeleri- yememeye başlar. Bebeğinizi yemeye zorlayamazsınız. Bebeğin kararına bırakmakla onu ihmal ettiğinizi düşünebilirsiniz ama bebekler bu kararın kendilerine ait olduğunu anlarlar ve bunu uygularlar, yani değişmesi gereken sizsiniz. Sevildikleri ortamda büyüyen sağlıklı bir bebek doğru besinlerle beslenecektir.

Yeni yürümeye başlayanların iştah kaybının ve çok az yemelerine rağmen beden sağlıklarının yerinde olmasının birkaç nedeni vardır:

•    İlk yıldan sonra büyüme hızı yavaşlar, çok acıkmazlar ve fazla yemeye ihtiyaç duymazlar.

•    Çoğu, yağ ve diğer besinleri depolamıştır.

•    Bedenleri yediklerini etkili kullanır/yedikleri yarar.

•    Başka şeylere göre yiyecek önemini kaybeder.

Az yiyip hareketli ve sağlıklı olmalarına bakarak, bunun insan vücudu için normal bir durum olduğunu düşünebiliriz.

İPUÇLARI:

•    Elleriyle yemesine izin vermezseniz yemeyi reddeden bebekler vardır. Bir tabak püre halindeki sebzeyi ağzını açıp güzel güzel yemek varken, elinde yiyecekle dolaşıp ortalığı batırması çok faydalı değil ama istediği buysa kabullenin.

•    Yemek yerine süt ve meyve suyu vermeyin. Karnını doyurmaz, şişirir, iştahını kapar. 9-12 aylık bebekler için üç biberon süt bile fazladır. Emziriyorsanız, günde üç kez yeterlidir. Daha sık emzirmek isterseniz emzirin ama o zaman da yemek yemeyecektir.

•    Yemek yedirdikten sonra meme/biberon verin, yemekten önce herhangi bir içecek vermeyin.

•    Besleyici aperatifler gün boyunca verilebilir. Cips, bisküvi gibi şeyler yedirirseniz, günde üç öğün yemesini beklemeyin.

•    Yemek seçiyorsa, bunu fazla büyütmeyin. Kimsenin yemediği, ziyan olacak kadar çok yemek yapıp, çöpe atılmasın diye siz yiyip kilo alabilirsiniz. Sade yiyecekler pişirin, sakin olun, yemese de aldırmayın/aldırmamış görünün.

•    Yeme tuhaflıkları en az 3 yıl sürer. Sürekli stres yaparsanız bu süre bitmeyen bir kâbusa döner.

Ayrılık endişesi ve yabancılama

Bebeğin akli gelişmesi objeler, mekânlar ve insanlar arasındaki farklılıkları görmeyi, karşılaştırmayı ve yargılamayı öğrenmesidir. Bebek, annesi ve birkaç yakın akraba ve dış dünya arasındaki farkı anladığında, tanımadığı kişiler bakımını üstlendiklerinde ya da sadece ilgi gösterdiklerinde huysuzlanır. Gözlükleri ve sakalları itici bulur. Belli bir kişi (bu kişi anneanne/babaanne ise çok talihsiz bir durum) yaklaştığı zaman çığlık atar, hatta annesiyle beraberken bile alışkın olmadıkları bir çevreyi yabancılar. Ayrılık endişesi ve yabancılama genellikle 3-4 ay ile 9-12 ay arasında gerçekleşse de her bebek bunu yaşayacak diye bir şey yoktur. Yeni yüzlerle ve yerlerle erkenden tanışmak bunu önlemez. Aynı ailede aynı ortamda yetişen iki bebekten biri anneye aşırı düşkünken, diğeri olmayabilir.

Anneye aşırı düşkünlük, tanımadıkları insanlara yaklaşmaması ve yabancı yerleri yabancılaması normaldir ve kontrol edebileceğiniz bir şey değildir. Bebeğin şımarık veya güvensiz olduğu anlamına gelmez. Diğer taraftan, bebek yanında kim olduğuna, nerede olduğuna da aldırmayabilir, bu da bağ kurmadığı anlamına gelmez. Bazı bebekler bu süreci çabuk atlatır, bazılarında da iki yaşına kadar sürebilir.

Ayrılık endişesi, hayatlarını düzene sokmaya çalışan anneler için -örneğin çalışıyorlarsa, hâlâ gece boyunca emzirip, gece uykusu sorununu çözmeye çalışıyorlarsa- büyük bir karmaşa yaratır. Bilin ki, sevildiği bir ortamda eğer dışarı çıkmanız gerekiyorsa (dişçiye, alışverişe, part-time işe gitmek için), ev işi yapmanız ya da kendinizle ilgilenmeniz gerekiyorsa (özellikle de bebeği kendi odasında uyumaya alıştırmaya çalışırken ruh sağlığınız bozulmak üzereyken), kısa sürelerle sizden ayrı kalmayı öğrenecektir. 30 dakika kadar sürse de güvenli bir yerde olduğu sürece sorun çıkmayacaktır.

Kısa süreliğine düzenli bakıcıyla ilgili ipuçları

•    Aklı başında ve kaliteli bir çocuk bakıcısı bulmak önemlidir. Sabırlı, bebeğin stresinin normal ve geçici olduğunu anlayabilen, siz eve geldiğinizde yaşadığı sıkıntıyı ayrıntılarıyla anlatmaya kalkışmadan, onunla ilgilenmeye gönüllü biri olmalı.

•    Bebekler yedi hafta sonra bakıcıya alışırlar. Bu süre içinde alışmazlarsa, bundan sonra da alışmayacaklar demektir. Eğer bakıcı haftada sadece birkaç saat için geliyorsa ve sizin dinlenmeye ihtiyacınız varsa -bakıcı için de sorun yoksa- uzun vadede böyle devam etmeniz sorun çıkarmaz.

•    Bakıcıya ve kreşe alışana kadar onunla kalabilirsiniz.

•    Bakıcıya bırakırken, bebeği acele içinde bırakmayın; emzik, battaniye ve sevdiği oyuncağını hazırlayın.

•    Onu bırakırken hemen ayrılın, oyalanmayın. İlk önce biraz ağlar, siz orada değilken iyidir, sizi görünce yine ağlamaya başlar.

•    Bebeğiniz sizin gideceğinizi anlar, ağlamasın diye kaçarak ayrılmayın/ona görünmeden ayrılmayın. Acı verse de, gittiğinizde geri döneceğinizi bilip size güvenmeyi öğrenmesi gerekir.

İşe başladığınızda bebeğin kreşte tam gün bakımı

Çok az sayıda bebek bir türlü uyum sağlayamaz. Böyle bir durumda, kararınızı tekrar gözden geçirmeniz gerekebilir. Bebeğinizin mutsuz olması pahasına çalışmak istemeyebilirsiniz. Çalışmaya ara vermek, evde bir bakıcı tutarak bebeğin bakımını sağlamak, akrabaya teslim etmek gibi seçenekleri değerlendirebilirsiniz.

Ayak ve ayakkabılar

9-12 aylıkken çoğu bebek yürümeye başlar. Ayakları her yöne gider, bu normaldir ve nadiren özel bir tedavi gerektirir. Ayağın içe/dışa dönmesi, çarpık bacaklar, düztabanlık, yürümeye başladıkları andan (9-10 aylık), bacaklarının düzleşip ayak uçlarının ileriyi göstermeye başladığı zamana kadar (2-5 yaş), bebeklerde görülen normal duruş çeşitlemeleridir. Alçı, gece bilekliği, destek ve özel ayakkabılara gerek yoktur. Ancak endişeleriniz varsa, çocuk fizyoterapistine ya da çocuk ortopedi uzmanına başvurun.

Ayakkabılar

Bebeklere, ayaklarını sıcak tutup korusun diye ayakkabı giydirilir ve bunun bebek gelişimiyle ilgisi yoktur. Çıplak ayakla yürümeyi koşmayı daha iyi öğrenirler Hava sıcaksa ve ayağını yaralama tehlikesi yoksa, bırakın bebeğiniz çıplak ayak dolaşsın.

Yürümeye başladıktan 7-8 hafta sonra ayakkabı alın, o zamana kadar çıplc ayakla, çorapla gezsin. Takılıp ya da kayıp düşme tehlikesini göz ardı etmeyi; Bebeğinize kaymayan tabanlı patiklerden alabilirsiniz.

İlk ayakkabılarını fazla giymeyecektir, bu nedenle çok pahalı bir ayakkabı a manıza gerek yoktur.

•    Ayakkabıları ayağına tam uymalı ve ayak uçlarına hareket imkânı vermeli

•    Yuvarlak uçluları tercih edin, yazın sağlam topuklu sandaletler iyi olur.

•    Ayakkabı esnek ve sağlam topuklu olmalı, ayak bileğini desteklemesine gerek yoktur. Ayak bileğini destekleyen pahalı deri botların tek avantajı bebeğin bunları tek başına çıkaramayacak olmasıdır.

•    Sağlam topuklu, hava delikleri olan spor ayakkabılar da giyebilir.

1 Yaşındaki bebek için oyuncaklar

Bu dönem, bebeğin öğrendiği, taklit ettiği, keşfettiği, aynı zamanda da kaba ve ince motor becerilerine hâkim olmaya başladığı bir dönemdir.

Oyuncaklarla ilgili birkaç öneri

•    Kitap okumaya devam edin. Bebekler kitap okunmasını sever.

•    Ellerini kullanmayı öğrenmesi için: Oyun kapları, bloklar (blokları üst üste koyar, yıkar, bir kaba koyup boşaltır), itmeli-çekmeli oyuncaklar (çocuğun nesneleri başparmağıyla işaretparmağı arasında tutabilme refleksini güçlen dirir), oyuncak anahtarlar, oyuncak telefonlar.

•    Banyo oyuncakları: Banyoda otururken, bu oyuncaklar ilgisini çeker.

•    Kaba motor becerilerini geliştirecek oyuncaklar: İtip çekebileceği karton bir kutu, büyük araba, toplar.

•    Bebekler doğumdan itibaren müzikten çok hoşlanır. Basit tekerlemeli çocuk şarkılarını, bol tekrarlı basit ezgileri hemen kaparlar.

•    Evden bazı malzemeler: Bebekler çoğu kez kendi oyuncak kutusundakiler yerine evde, dolapta bulduklarıyla oynamayı sever. Yumurta kartonları, ölçü kapları, ölçü kaşıkları, eski dergiler, tahta kaşıklar, mukavva rulolar, oyun kartları gibi…

Bebeğin eline vermeden önce her şeyi tek tek kontrol etmeyi unutmayın.